Wonen op Bali — verhuisgids

B211A — toeristenvisum. 60 dagen met verlengingen tot 6 maanden. Geschikt voor de proefperiode voordat je definitief verhuist. Kosten $50-100 + agentkosten $50-150.

E33G — digital nomad-visum (sinds oktober 2025). Tot 1 jaar, vereist een geverifieerd inkomen van $60K+/jaar van buiten Indonesië. Staat geen werk voor lokale bedrijven toe, maar legaliseert werken op afstand. Ideaal voor freelancers en remote werkers.

KITAS Investor. 1-2 jaar met verlengingen, gekoppeld aan een PT PMA met minstens $40K geïnvesteerd. Geeft recht op verblijf, het openen van een lokale bankrekening, het kopen van een auto en een ziektekostenverzekering voor ingezetenen. Populairste vorm onder ondernemers.

Second Home Visa. 5-10 jaar, vereist een deposito van $130K bij een Indonesische bank (geleidelijk opneembaar). Voor financieel onafhankelijke aanvragers, gepensioneerden en welgestelde gezinnen.

Golden Visa. 5-10 jaar, $350K (particulier) of $25M (bedrijf) investering. Topsegment — maximale rechten en minimale verlengingscontroles.

Na 183 dagen in Indonesië binnen 12 maanden ben je fiscaal ingezetene. Sinds 2025 past Indonesië wereldwijde belastingheffing toe: inkomstenbelasting wordt geheven over al je wereldwijde inkomen, niet alleen het lokale.

Progressief tarief: 5% tot IDR 60M (~$4K), 15% tot 250M (~$16K), 25% tot 500M (~$32K), 30% tot 5B (~$320K), 35% daarboven. Belastingjaar = kalenderjaar, aangifte uiterlijk 31 maart.

Belastingverdragen verlichten de last. Indonesië heeft DTA’s met de VS, VK, Singapore, Australië, alle EU-lidstaten, Rusland, Kazachstan, Wit-Rusland en Oekraïne — ongeveer 70 landen. In het buitenland betaalde belasting wordt verrekend met de Indonesische aanslag.

Bij inkomensstructurering via een PT PMA: 22% vennootschapsbelasting + 10% dividendbelasting bij uitkering aan een niet-ingezetene (aangepast volgens DTA). Vaak is het effectieve tarief lager dan de persoonlijke inkomstenbelasting bij hoge inkomens.

Voorschool (3-5 jaar): Sunrise Preschool, Sanggar Anak Tangguh, Australian Independent (early years) — $5-10K/jaar. Sterke Montessori-, Reggio Emilia- en Waldorf-programma’s.

Basis- en middenschool (standaardniveau): Sunrise School (Bumin Sanur), Australian Independent School (Sanur), Cita Hati (Denpasar), Bali Island School (Sanur) — $7-15K/jaar. Cambridge- en International Baccalaureate-curricula, Engels plus Spaans/Mandarijn/Indonesisch.

Premium: Green School Bali ($20-28K/jaar) — de internationaal bekende, milieuvriendelijke bamboeschool. Australian International School (Sanur, premiumniveau $18-25K) — Cambridge IGCSE / A-level.

Grote internationale gemeenschap (5000+ expatgezinnen) — actieve oudernetwerken, weekendclubs en taaluitwisselingen. Volledige dekking van klas 1 tot en met 12 beschikbaar.

Klinieken van internationaal niveau: BIMC Kuta (aangesloten bij Cleveland Clinic), BIMC Nusa Dua, Siloam Hospital Denpasar, Kasih Ibu Hospital. De meeste artsen spreken Engels, meerdere hebben internationale certificeringen (US Board, AHPRA, GMC).

Prijzen bij zelf betalen: consult bij een specialist $40-80, volledig bloedonderzoek $25-40, CT/MRI $200-400, matige spoedoperatie $5-15K, natuurlijke bevalling $2-4K, keizersnede $4-7K.

Een verzekering is verplicht: Allianz Worldwide Care, Cigna Global, Bupa Global, Aetna International. Basispakket voor een volwassene van 30-40 — $1500-2500/jaar, premium met ziekenhuisopname in Singapore — $3500-6000/jaar.

Zware oncologie, hartchirurgie en neurochirurgie — doorgaans geëvacueerd naar Singapore (Mount Elizabeth, Gleneagles) of Maleisië (Sunway Medical). De meeste verzekeringspakketten dekken evacuatie.