KITAS inwestora i spółka PMA na Bali: proces, terminy, realne koszty

Jeśli poważnie inwestujesz na Bali, prędzej czy później zetkniesz się z dwoma narzędziami: PT PMA i KITAS inwestora. Wyjaśniamy, czym są i ile naprawdę kosztują. PT PMA — Perseroan Terbatas Penanaman Modal Asing, czyli spółka z kapitałem zagranicznym. To podmiot prawny, dzięki któremu cudzoziemiec może posiadać HGB (Hak Guna Bangunan — prawo zabudowy na 30+20+30 lat), zatrudniać pracowników, otworzyć konto bankowe, wystawiać faktury i płacić podatki w Indonezji. Minimalny deklarowany kapitał to 10 mld rupii, przy czym realnie wniesiony zaczyna się od 2,5 mld. Założenie PMA zajmuje średnio 4–8 tygodni i odbywa się przez notariusza z rejestracją w OSS (Online Single Submission). Realny koszt obsługi prawnej w 2025 roku to około 16 mln rupii (≈$1000). Dodatkowo potrzebne są: NPWP (numer podatkowy) ≈ 600 tys. rupii, EFIN ≈ 350 tys., otwarcie konta bankowego ≈ 1 mln. KITAS inwestora to roczna lub dwuletnia wiza rezydencka powiązana z twoim udziałem w PMA. To nie jest „złota wiza”, lecz praktyczne narzędzie dla osób, które faktycznie prowadzą biznes. Ceny KITAS inwestora według rynku w 2025 roku: — Założenie KITAS inwestora (2 lata) — 14 mln rupii — Przedłużenie — 12,5 mln rupii — Rodzinny KITAS (1 rok) — 10 mln rupii — Przedłużenie rodzinnego KITAS — 9 mln rupii — KITAS dla pracownika zdalnego — 10 mln rupii — Zamknięcie KITAS — 2 mln rupii Roczne obowiązki PMA: — Raporty podatkowe — około 1,5 mln rupii — Raport roczny — 3 mln — Raport fizyczny — 1,5 mln — LKPM (raport z realizacji inwestycji) — 1 mln — BPJS (ubezpieczenie społeczne) — 350 tys. Jeśli ktoś podaje ceny znacząco wyższe — to przepłacasz. Jeśli znacząco niższe — to albo szara strefa, albo rozbijanie usług w sposób, który ma cię wprowadzić w błąd. Złota wiza Indonezji (Golden Visa) to osobne rozwiązanie, które pojawiło się w 2023 roku. W okresie testowym otrzymało ją około 300 cudzoziemców. Minimalna kwota inwestycji dla osoby fizycznej to od $350 000 w obligacje skarbowe lub akcje, z wizą na 5 lat. Dla biznesu — od $5 mln wzwyż. Wniosek składa się przez stronę indonezyjskiej służby imigracyjnej. Ważne: KITAS daje prawo do pobytu, ale nie zmienia cudzoziemca w właściciela na zasadzie Hak Milik. Posiadanie ziemi nadal odbywa się przez leasehold, Hak Pakai lub PMA→HGB.